Tiny Houses winnen aan bekendheid. En terecht, want klein is fijn! Maar wist je dat er ook Tiny Forests bestaan? Dat zijn mini-bossen die bijdragen aan fijner leven in een stadse omgeving. In Nederland zijn er nu drie van deze kleine wildernissen. En hoewel ze klein zijn, hebben ze een groots effect.

 

 

Stadse problemen

Ik vind in de stad wonen heerlijk. En ik ben niet de enige. Steden in Nederland blijven groeien. Dat is natuurlijk heel gezellig, maar het brengt ook typische problemen met zich mee. Zeker in combinatie met het extremere weer dat we de laatste jaren steeds vaker ervaren. Denk bijvoorbeeld aan problemen met:

 

Waterberging. Een flinke hoosbui zorgt ervoor dat er in één keer een gigantische bak met water naar beneden komt. Dat water willen we graag zo snel mogelijk weggevoerd zien worden. Regenwater wordt deels door de bodem opgenomen en deels via riolen afgevoerd. Maar aangezien er in steden vooral bestrating ligt, wordt er daar relatief weinig water via de bodem opgenomen. Er komt in het geval van extreme regen dus in één keer een enorme druk op het riool te liggen. En steeds vaker kan het huidige rioolnetwerk in een stad die druk niet aan. Straten komen dan helemaal blank te staan met bijvoorbeeld verkeersoverlast tot gevolg. Of erger nog: kelders die onderlopen of lekkages die daardoor ontstaan.

Hittestress. Niet alleen extreme regenbuien, maar ook extreem hoge temperaturen komen steeds vaker voor. In de stad is het dan altijd extra warm. Een stedelijk hitte-eiland noemen ze dat. Steen, beton en asfalt houden de warmte namelijk vast. Het kan daardoor wel tot 8 graden warmer worden dan in een groen gebied. Vervolgens koelt de stad ook nog minder snel af, dus de hitte blijft ook langer hangen. In groene gebieden heb je veel minder last van warmte. Beplanting zorgt voor schaduw en daardoor verwarmt de bodem minder snel. En beplanting verdampt water, waardoor de lucht afkoelt. Is die hitte zo erg? Yup! In het beste geval is het wat oncomfortabel en kun slaap je er misschien iets minder lekker bij. In het slechtste geval leidt het tot smog, problemen met bruggen, het spoor en energiecentrales en zelfs tot extra sterfgevallen onder kwetsbare bevolkingsgroepen.

Luchtkwaliteit. Vervuilde lucht is een groot probleem als het gaat om volksgezondheid. Sterker nog: het staat volgens Milieudefensie in de top 3 van doodsoorzaken in Nederland, na roken en overgewicht. En de lucht in steden is over het algemeen een stuk viezer dan op het platteland. Er is meer uitstoot van fijnstof, roet en stikstofdioxide enerzijds en minder groen om die vervuiling op te nemen en te zuiveren.

 

Meer groen, meer beter

Als je goed tussen de regels van de genoemde problemen doorleest, zie je dat er een hoop van die problemen opgelost kunnen worden met meer groen in de stad. De pieken van een hoosbui hoeven dan niet alleen door een riool opgevangen te worden. Het wordt minder warm. En de luchtkwaliteit verbetert. Maar hoe zet je groen dan zo efficiënt mogelijk in? Je zou er bijna een bedrijfskundig model op kunnen loslaten.

En dat is precies wat Shubendu Sharma dan ook heeft gedaan. Deze Indiase ingenieur werkte een tijdlang bij Toyota. Zijn taak daar: meer produceren in minder tijd. Dat principe heeft hij nu als eco-entrepeneur toegepast op het aanleggen van kleine wildernissen in de stad. Een ‘normaal’ door mensen aangelegd bos doet er gemiddeld 100 jaar over om te volgroeien. De Tiny Forests die Sharma heeft ontwikkeld staan 10 keer zo snel in volle bloei.

Een Tiny Forest beslaat een oppervlak tussen de 100 en 300 m2 en wordt 100% organisch aangelegd. Het voordeel van de methode van Shubendu Sharma is niet alleen dat de bossen sneller groeien. Ze zijn ook nog eens 30 keer dichter begroeid en 100 keer biodiverser dan traditioneel aangeplante bossen. Eén van de trucs die deze methode gebruikt is de verdeling in vier begroeiingslagen. Zo wordt de verticale ruimte optimaal benut.

 

 tiny forest - multi-layer forest
Multi-layer forest

 

De voordelen van een Tiny Forest strekken overigens verder dan het vergroten van de waterbergingscapaciteit, het tegengaan van hittestress en het verbeteren van de luchtkwaliteit. Een klein bos in de buurt brengt natuurbeleving dichtbij. Dat is heel leerzaam. En juist nodig in de stad, waar we verder van de natuur af staan dan ooit. Daarnaast kan meer natuur in de buurt zorgen voor minder stress en stress-gerelateerde klachten. Een Tiny Forest heeft dus niet alleen een positieve invloed op onze fysieke gezondheid, maar ook op onze mentale gesteldheid.

 

Kleine bossen in Nederland

Wereldwijd zijn er al meer dan 1800 Tiny Forests aangelegd. Maar vaak wel in tropische gebieden. Daan Bleichrot is projectleider bij het IVN (Instituut voor Natuureducatie en duurzaamheid). Hij was razendbenieuwd hoe een Tiny Forest het in Nederland zou doen. Samen met Shubendu Sharma – en met leerlingen uit groep 7 – startte hij bij wijze van experiment daarom in 2015 met het aanplanten van eerste kleine bos in Zaandam. Dat project is een groot succes.

 

 

Inmiddels worden er ook op andere plekken in Nederland kleine bossen aangelegd. Groesbeek en Utrecht zijn al een Tiny Forest rijker. En de plannen voor Delft liggen klaar. Kom maar op met die mini wildernissen!

 

 

 

 

 

6 thoughts on “Tiny forests: wildernis in het klein”

  1. Oh, wat super tof! Ik had al eens een filmpje en artikel gezien over deze Indische held en had me voorgenomen om me in Tiny Forests te verdiepen als we ooit een tuin hebben 😉 Heel leuk om te horen dat er dus ook al geëxperimenteerd wordt in ons eigen klimaat. Weet je ook waar het bos in Utrecht precies is?

    1. Ja, tof hè? En de beplanting is (logischerwijs) helemaal aan het Nederlandse type begroeiing aangepast, dus het was ook nog een flinke uitdaging voor die Indische held. In Utrecht staat het bos bij de Cremertuin (cremertuin.nl). Volgens mij wel een bezoekje waard, aangezien daar ook een stadsmoestuin bij ligt. Ik wil er binnenkort in elk geval wel eens heen gaan.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *