Afgelopen zondag werd de eerste aflevering van de documentairereeks “De Prijsvechter” uitgezonden. In drie uitzendingen nemen presentatoren Marijn Frank en Roland Duong je mee in de wereld van spotgoedkope artikelen die te koop zijn bij winkels als Action, Flying Tiger en Big Bazaar. Het drieluik begint met de vraag: Leven we in een consumentenparadijs of kopen we ons kapot in een wegwerpmaatschappij?

 

Fan van Action

De kant van het consumentenparadijs wordt eerst getoond. En wel door de ogen van Ria Struijck, Action fan van het eerste uur. Voor wie Ria niet kent: het is de dame achter de populaire facebook fanpagina van Action. Dagelijks plaatst ze berichtjes over welke fantastische hebbedingetjes de Action nu weer heeft of hoe je je huis leuker kunt maken met behulp van Action spullen. Dat doet ze niet onverdienstelijk: inmiddels heeft ze bijna 300.000 fans. Sterker nog, de Action heeft zijn eigen facebookpagina opgeheven en ondersteunt Ria volledig als spokesperson. Presentator Duong vergezelt Ria in haar shoppingtrip en keuvelt gezellig over de artikelen die ze tegenkomen. Duidelijk wordt vooral dat er misschien wel wat functionele dingen voor weinig geld te koop zijn (lees: sokken), maar dat de lage prijzen ook vooral de aankoop van onnozele, niet nuttige producten in de hand werken (lees: een ketchuppistool). Ria – en met haar vele anderen – is daar blij mee. Ze denkt liever niet na over hoe het kan dat al die producten zo goedkoop zijn (“Dat zal wel goed zitten”).

 

de prijsvechter 1

 

Pijnvrij winkelen

Wat volgt is een basislesje globariseren. Door internationale handelscontracten is China binnen 25 jaar de fabriek van de wereld geworden. Arbeid is daar veel goedkoper dan in Westerse landen. Hierdoor kunnen producten gemaakt worden die spotgoedkoop zijn. En producten die anders waarschijnlijk ook niet bestaan hadden (want serieus: zo’n ketchuppistool wil je best voor € 2  kopen, maar je gaat er geen € 20 aan besteden). We willen geen pijn in onze portemonnee willen voelen als we iets kopen.

Het gevolg van arbeid uitbesteden aan goedkopere landen, is dat onze eigen middenklasse veel minder werk overhoudt en dus ook veel minder verdient. Waar internationale handel ervoor zorgt dat de globale ongelijkheid steeds kleiner wordt, zorgt het er tegelijkertijd voor dat de ongelijkheid in het Westen is toegenomen. Het zijn juist mensen die minder te besteden hebben die zich lens kopen bij prijsvechters. Niet wetende dat het bestaan van diezelfde prijsvechters er juist voor zorgen dat ze minder te besteden hebben. De documentairemakers bestempelen dit als de ironie van de globarisering.

 

Troep

In de documentaire komen verschillende experts aan het woord om te verklaren waarom dit soort discountwinkels zo succesvol zijn. Zo krijg je een kijkje in het brein van Marijn Frank met behulp van een neuromarketing-guru, om te ontdekken waarom we zo gevoelig zijn voor prijsprikkels. Econoom Branko Milanovic legt uit hoe globarisering tot stand is gekomen en wat precies de gevolgen zijn.

Wat ik zelf vrij geniaal vond in de documentaire, was de oprichting van de fictieve firma “Trupp”. Om meer te weten te komen over de fabrieken in lagelonenlanden, reisden de documentairemakers af naar China waar de meerderheid van ons plastic speelgoed vandaan komt. Nu heeft China het niet zo op pers, dus liet Ronald Duong zijn perspas thuis en nam hij visitekaartjes van “Trupp” mee om zich voor te doen als speelgoedinkoper.

De term troep is ook een mooie voorbode voor de komende afleveringen. Daarin wordt meer ingegaan op de gevolgen die onze consumptiedrift en de prijsvechters hebben op het milieu. Ik kijk in elk geval erg uit naar deze volgende afleveringen.

 

 

Kijk ook!

Heb je de aflevering gemist? Geen nood, hij is gewoon terug te zien op NPO gemist. De tweede en derde aflevering worden 15 en 22 januari uitgezonden, op NPO 2 om 21.05 uur.

 

de prijsvechter 2

4 thoughts on “De Prijsvechter: kopen we ons kapot in een wegwerpmaatschappij?”

  1. Ik vond het zo’n gave aflevering. Ik zag het toevallig via Facebook voorbij komen en was meteen geboeid. Want hoe gek is het inderdaad dat er producten te koop zijn die je nooit zou willen hebben. Niemand wilt een windlicht met een nepkaars, maar ja voor een 1,99? Jawel hoor, altijd willen hebben! Ik schrok wel toen ze zeiden dat de middenklasse er totaal niet op vooruit is gegaan. Nooit ingezien wat de goedkope prijsvechters eigenlijk veroorzaken. Ik denk nu wel twee keer na voordat ik mijn geld neerleg alleen omdat het ‘zo goedkoop is’.

    1. Inzichtgevend he?! Dat het eigenlijk onze eigen schuld is dat de inkomensverschillen in het Westen groter worden. Ik ben ook echt benieuwd naar wat er in de volgende afleveringen nog meer over de sociale en de milieu-impact van die actieketens wordt verteld!

  2. Ik vond het weer knap hoe ze onze zo herkenbare wereld zo soepel koppelden aan grote thema’s als globalisering, op een behapbare, niet te hard oordelende maar wel kritische manier. Zo’n programma maken is aan deze mensen wel besteed, ik ben fan. Ik hoop dat het weer een lampje doet branden bij heel veel mensen.

    1. Ja, heel! Eigenlijk vergelijkbaar met hoe ze dat afzonderlijk in Vleesverlangen en Slag om de Klerewereld hebben gedaan. Mooi dat ze hier de krachten hebben gebundeld.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *