Hoe is het om in een stad te wonen die niet verslaafd is aan fossiele brandstoffen? Hoe ziet het eruit als overal hernieuwbare energie opgewekt wordt? Hoe is het vervoer geregeld? Wat ruik je, wat zie je, wat voel je? Geen uitlaatgassen meer in elk geval. Veel minder verkeersgeluiden. Maar verder?

 

Lastig voor te stellen voor de meesten van ons. We zijn simpelweg niet anders gewend dan dat olie, gas en kolen de brandstoffen zijn voor ons dagelijks leven. Toch is dat geen houdbare situatie. We doen daar onze aarde geweld mee aan. Is het niet vanwege de immense hoeveelheid CO2 uitstoot en global warming, dan is het wel omdat de voorraad fossiele brandstoffen eindig is en we steeds meer slopen door op zoek te gaan naar nieuwe voorraden (die – surprise, surprise – ook eindig zijn). Een stad zonder olie is nu dus nog een toekomstbeeld, maar zal wel realiteit worden.

 

Post Fossil City

Er zijn natuurlijk grote organisaties die zich met deze vraag bezighouden. Die kunnen mooie toekomstbeelden schetsen, vol technisch vernuft. Siemens liet ons in 2013 al ‘The Chrystal Future’ zien. In een clip van viereneenhalve minuut toonden ze een toekomstscenario van het stadsleven in New York, Londen en Kopenhagen.

 

 

Een futuristische voorstelling, waar ongetwijfeld meer waarheid in zit dan we nu kunnen bedenken. Toch biedt dit een heel eenzijdig, welvarend beeld. Terwijl er ongetwijfeld ook andere toekomstbeelden voor te stellen zijn. Precies daarom deed de Urban Futures Studio in januari van dit jaar een oproep aan creatief talent: wek de post-fossiele stad van de toekomst tot leven. 250 kunstenaars, architecten, schrijvers en ontwerpers uit 40 verschillende landen gaven gehoor aan deze oproep. En dat leverde heel verschillende inzendingen op: van maquette tot hoorspel, van droom tot nachtmerrie.

Uit al die ideeën heeft een jury de 10 beste inzendingen geselecteerd. En uit die 10 is ook één tot winnaar verkozen. Alle 10 finalisten staan sinds juni geëxposeerd in het Stadskantoor van Utrecht.

 

Tien duurzame geboden

Winnaar van de Post Fossil City Contest is ‘De Ark van het Nieuwste Verbond’. In deze ark huist de Symbolische Stad en de Duurzame Tien Geboden. Het idee: om een duurzame toekomst te bouwen is een grote cultuuromslag nodig. Deze ark gaat de komende 40 jaar van stad naar stad, als reizende inspiratiebron om die transitie op gang te brengen.  Met 10 geboden die niet in steen gebeiteld staan, maar juist aanleiding voor het gesprek moeten zijn:

  1. Gebruik taal als middel voor verandering
  2. Breek met oude verbonden
  3. Wijs oneindigheid af
  4. Vuur is een geschenk van de zon, boots dat niet na
  5. Vergeet nooit: u was ooit een uil
  6. Zie dood als bron van leven
  7. Bouw geen toekomst, maar herschik het verleden
  8. Dood alleen in vol bewustzijn
  9. Respecteer soorten rijkdom
  10. Sluit een eigen verbond

Toegegeven, het ene gebod klinkt mij wat vager in de oren (“Vergeet nooit: u was ook ooit een uil”) dan het andere (“Wijs oneindigheid af”). In dit artikel leggen de ontwerpers uit wat ze zelf met deze geboden hebben bedoeld. Maar het idee is ook juist dat de 10 regels een gesprek op gang brengt over verandering. En dat ieder dus zijn eigen interpretatie ervan mag hebben.

 

stad zonder olie _1
De Ark van het Nieuwste Verbond

 

Van doemscenario’s tot zonnige pergola’s

Naast de Ark zijn dus de 9 andere finalisten te zien. Dat zijn allemaal heel verschillende werken. Een flink doemscenario wordt bijvoorbeeld geschetst door de reeks ‘People Of Petrotopia’. Nederland staat onder water en de huidige samenleving bestaat niet meer. In een aantal  portretten wordt het leven van mensen in beeld gebracht die dit overleven. Niet echt een rooskleurige insteek. Maar – zoals het bijschrift luidt – wél lekker lokaal.

 

Stad zonder olie _2
© People of Petrotopia – Militant bij Drhoog Catharijne

 

Een ander (wat mij betreft helemaal niet onrealistisch) beeld wordt getoond door The Solar Pergola 2032. Zonnepanelen maken deel uit van het straateeld als pergola’s. Overal panelen op publieke plekken. Hoe kan dat er mooi uitzien en daarmee succesvol zijn in steden? In een maquette hebben de ontwerpers van deze inzending dat verbeeld.

 

 

stad zonder olie _3
The Solar Pergola 2032

 

Zelf was ik fan van het project ‘Brieven uit 2050’. Dit is een verzameling korte fictieve brieven die geschreven zijn door mensen in het jaar 2050 en terugblikken. Ze beschrijven de impact van waterschaarste, immigratie, armoede en automatisering die zij ervaren hebben. Je krijgt een kijkje in individuele levens van de toekomst, in plaats van het grote geheel.

 

stad zonder olie _4
Brieven uit 2050

 

Met eigen ogen zien?

Oorspronkelijk was 31 juli de laatste dag van de expositie. Maar de interesse is zo groot is dat hij nu met een maand is verlengd. Je hebt tot en met 31 augustus de kans om zelf een kijkje te nemen. Ben je dus in de buurt van Utrecht Centraal Station? Loop dan vooral even het stadskantoor in. Bij binnenkomst staan de 10 werken meteen rechts. Een leuk intermezzo als je trein bijvoorbeeld een half uurtje vertraging heeft.

 

 

One thought on “Een kijkje in de toekomst: de stad zonder olie”

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *