Op 4 juni komt het nieuwste boek van De Correspondent uit. Een boek naar mijn hart. In ‘Hoe gaan we dit uitleggen – onze toekomst op een steeds warmere aarde’ vertelt Jelmer Mommers (Correspondent Klimaat & Energie) in klinkklare taal het verhaal over klimaatverandering. Dat is een ernstig verhaal, een ogenschijnlijk hopeloos verhaal zelfs. Maar toch laat dit boek je niet met een wanhopig gevoel achter. Integendeel!

Niet alleen kreeg ik de eer en het genoegen om de voorpublicatie van ‘Hoe gaan we dit uitleggen’ te lezen, ik mag ook nog eens twee exemplaren van het boek weggeven! Onderaan dit artikel lees je hier meer over. Maar eerst vertel ik je graag wat meer over de inhoud van het boek.

De mens boven de natuur

Jelmer Mommers wil met zijn boek de urgentie van het klimaatprobleem onderstrepen. Maar ook direct een handelingsperspectief bieden. Om dat te doen, start hij met een beschrijving van de grondslag van het probleem. Hoe wij ons als mens in de loop van de tijd boven de natuur hebben geplaatst. We zien onszelf niet meer als onderdeel van het grote geheel. We erkennen niet dat we afhankelijk zijn van het totaalplaatje. We vinden simpelweg dat wij de eindbaas van de wereld zijn en dat alles – levend of niet levend – in dienst staat van ons comfort.

Die “vooruitgang” heeft ons waanzinnig veel gebracht. In heel veel opzichten hebben mensen het steeds beter gekregen, ondanks dat de wereldbevolking in aantallen enorm toenam. “Maar” stelt Mommers “achter al die welvaart speelt zich een gigantisch drama af. Want wat de wereldeconomie nodig had om te groeien, begon onze leefomgeving steeds meer te kosten.

Wat volgt is een uiteenzetting van wat er precies allemaal aan de hand is nu en hoe dat samenhangt met elkaar. Van extreme warmte, overstromingen en droogte tot verdwijnend land en mislukkende oogsten. De cijfers en (reëele) rampscenario’s worden in rap tempo geserveerd. Geen vrolijk hoofdstuk, zoals Jelmer zelf ook opmerkt: “Als je inmiddels de neiging krijgt om in een foetushouding in een hoek van de kamer te gaan liggen: dat heb ik ook.”.

Hoe gaan we dit uitleggen _ spread
Duidelijke taal & heldere infographics: het staat allemaal in ‘Hoe gaan we dit uitleggen’.

Welk verhaal kiezen we?

Wat ik zo mooi vind aan dit boek is dat het keiharde cijfers en feiten combineert met filosofische denkbeelden. Het maakt heel duidelijk waar we nu staan en dat er echt nú actie is vereist als we de wereld een leefbare plek willen houden. Maar het gaat ook in op het beeld dat we van onszelf als mens hebben. Wat maakt dat we het zover hebben laten komen? Zijn mensen als soort brute egoïsten die geen moer geven om de komende generaties? Of zijn we als soort in staat om collectief het roer om te gooien?

Enerzijds heeft het boek een onheilspellende toon. Anderzijds is het een hoopvol verhaal. Een verhaal dat er niet vanuit gaat dat de mens alleen maar het beste voor zichzelf wil, koste wat kost. Een verhaal over dat we juist heel goed zijn in samenwerken. En daar gaat het volgens Jelmer precies om: verhalen.

Welk verhaal over klimaatverandering kiezen we uiteindelijk? Vertellen we onszelf en elkaar dat het al te laat is en dat vernietigingsdrang in onze genen zit? Of vertellen we een nieuw verhaal gebaseerd op een realistischer mensbeeld, een verhaal over herstel?

Twee scenario’s

Mommers schetst in zijn boek twee scenario’s: een doemscenario en een optimistisch scenario. Van de eerste zakt je de moed nog verder in de schoenen. Het schetst een beeld van een wereld waar bedrijven en politici de problemen voor zich uit blijven schuiven en toekomstige generaties met de resultaten van onze hebzucht opzadelen.

Eerlijk gezegd is dat natuurlijk helemaal geen ondenkbaar scenario. We hebben het dan over een wereld waar mensen als Trump en Baudet aan het roer staan en het ieder voor zich is. Eigenlijk over een wereld waarin niets verandert ten opzichte van nu. Dat maakt dat het eerste scenario een stuk realistischer leest dan het tweede, optimistische, scenario dat Mommers schetst.

Op de een of andere manier raakte dit hoofdstuk mij meer dan de beschrijving van wat er feitelijk aan de hand is met het klimaat. Dat is regelrecht rampzalig en je wordt er verdrietig van, maar het meeste wist ik al. Toch heb ik zelf de optimistische overtuiging dat we het tij nog kunnen keren. Dat er genoeg mensen zijn die wèl willen veranderen. En dat we daarmee op den duur kunnen kiezen voor groen boven poen. Maar dit doemscenario stampt die positieve overtuiging (tijdelijk) flink de grond in.

Uit de houdgreep van de status quo

Gelukkig komen er in het tweede scenario geweldige voorbeelden aan bod. Voorbeelden uit de recente geschiedenis waaruit blijkt dat we in onze maatschappij wel degelijk in staat zijn om een collectieve grootse wending te maken. Overheden die laten zien dat met een enorme innovatieve en ondernemende rol de groene economie een flinke boost krijgt. En multinationals die een groene koers kozen en daar heel succesvol mee zijn. Vanaf het moment dat deze voorbeelden aan bod komen, breekt het licht in het boek door.

Het wordt duidelijk dat er flinke kosten gepaard gaan met een omslag naar een schone economie. Maar ook dat een heel gunstige investering is: de baten wegen er ruimschoots tegen op. Daar zijn bijna alle economen het over eens. Ook in termen van volksgezondheid, economische (on)gelijkheid, geopolitiek, biodiversiteit en levensgeluk trekken we met een duurzame economie aan het langste eind. Daar moet alleen dus wel een flinke mind-shift voor plaatsvinden.

De twee scenario’s zijn twee uitersten. Het schone scenario – het scenario dat we nodig hebben om de aarde een leefbare plek te houden – zal ongetwijfeld niet volledig werkelijkheid worden. Maar Mommers stelt: “Waar het mij om gaat is een geloofwaardige en aantrekkelijke route vinden die ons uit de houdgreep van de status quo losmaakt.

Burgers aan zet

Het is radicaal om de uitstoot van almaar meer broeikasgassen toe te staan. Toch blijven veel machthebbers doen alsof het radicaal is om veel sneller van koers te willen veranderen.” Aangezien overheden – die de macht hebben de regels van het spel te herschrijven – veelal niet thuisgeven, moet de neerwaartse spiraal op een andere manier doorbroken worden. En dat is waar burgers, wijzelf dus, aan zet zijn.

Hoe? Daar geeft Jelmer Mommers prachtige voorbeelden van in het laatste deel van het boek. Wat mij betreft is dit dan ook het meest inspirerende deel. Hij portretteert mensen die hun kennis, kunde, middelen en aanstekelijke enthousiasme inzetten voor the Great Turn. En hij schetst heel duidelijk wat je zelf kunt doen.

Dit deel onderstreept de kracht van individuele acties. Zowel op activistisch gebied als op het gebied van consumptie. En dat is heel fijn! Want soms voelt het een beetje loos: met je groene bedoelingen van alles in je eigen leven veranderen terwijl de wereld om je heen niet verandert. Maar dat is dus niet zo. Je maakt onderdeel uit van een steeds groter groeiende groep mensen die zich inzetten voor het groene verhaal!

Laten we het tij keren!

Al met al slingert ‘Hoe gaan we dit uitleggen’ je heen en weer van wanhoop naar hoop, van wantrouwen naar vertrouwen. Jelmer praat je eerst even flink dieper in de put om je vervolgens met een hoopvol gevoel achter te laten. Sterker nog: je krijgt er een enorme dosis energie en goede moed van om ook zelf aan de slag te gaan!

Of we het tij zullen keren, weet nog niemand. Maar dat we alles daarvoor in huis hebben, dat is zeker!

Win het boek!

Ben jij benieuwd naar het hele verhaal van Jelmer Mommers? Dat is mooi, want ik denk oprecht dat dit een boek is dat iedereen moet lezen. En nog mooier: ik mag 2 exemplaren weggeven! Als je hier kans op wilt maken, laat het dan in een reactie onder dit artikel weten. Je hebt tot en met 10 juni de tijd om te reageren. Op dinsdag 11 juni maak ik bekend wie de gelukkige winnaars zijn.

Update 11 juni 2019: De winnaars zijn bekend! Gefeliciteerd Juliette en Anna B.! Op mijn stories op Instagram kunnen jullie zien hoe deze winnaars zijn gekozen.

Niet gewonnen, maar wil je toch graag het boek hebben? Dan kun je het boek ook kopen! Zowel de papieren versie als het e-book zijn via bol.com te verkrijgen.

(PS. Dit zijn affiliate links. Als je van plan bent om het boek te kopen, zou ik het tof vinden als je deze gebruikt. Kost jou niks extra’s en houd ik er ook nog wat aan over ;))

Hoe gaan we dit uitleggen _ cover

24 thoughts on “Review + winactie! | Hoe gaan we dit uitleggen”

  1. Ik doe graag mee met de winactie! Ik ben overtuigd van de noodzaak tot actie en probeer zelf al veel te doen, maar ik vind het vaak lastig om een goed tegengeluid te bieden tegen klimaatsceptici, ik denk dat dit boek me daar bij kan helpen.

    1. Dit klinkt mij als een zeer interessant book , vooral omdat er situaties in geschetst worden. Daarbij is het wel fijn dat er ook een andere zijde is HOE WE DE AARDE KUNNEN REDDEN! Dat maakt het dat ik heel graag het boek zou willen en graag mee doe met de winactie . En het zou helpen hoe je zelf mogelijk nog wat dingen kunt doen 💪

  2. Ik ben wel benieuwd naar de hoop in dit verhaal want er is reden genoeg om te denken dat alles wat de politiek en consument realistisch voor elkaar kan krijgen, too little too late is. Maar vandaag heb ik zelf ook een lichtpuntje gezien bij de Bieslandhoeve bij Delft, een biodynamische boerderij die probeert om zelf de kringloop te sluiten en alleen maar gebruik te maken van de mineralen die via het water het land in stroomt. Dus geen voer importeren uit gekapt regenwoud en geen chemische troep. Alles puur natuur en heerlijk eerlijk. Het kan dus echt, ook midden in de randstad!

  3. Mooie review! Kan niet wachten het zelf te lezen. De reden waarom ik dit boek zou willen winnen is omdat ik een duurzame basis school aan het opzetten ben, samen met anderen. Want samen sta je sterker en wij willen bottem up laten zien dat het toch mogelijk is zoiets binnen het systeem in Nederland op te zetten. Doormidden van het Pay It Forward principe willen we vervolgens met drie nieuwe scholen onze ervaring delen (open sourse) – zodat zij kunnen starten. Vervolgens helpen die drie scholen ook allemaal weer 3 scholen (9 dus!). We hopen zo van onderaf een burger movement op gang te brengen die het onderwijs kantelt naar kinderen leren voor de aarde te zorgen vanuit hun eigen intrinsieke motivatie, zodat de aarde voor volgende generaties kan zorgen.

    🌱🙏🌍

    1. Gaaf Juliette! ik ben bezig met Floris koot van nomads ook iets wereldwijds neer te zetten en dit boek sluit er volgens mij naadloos op aan… en vanmiddag met iemand in gesprek over wat onze windmolen cooperatie (meerwind.nl) kan betekenen in informatievoorziening naar scholieren… kortom genoeg te doen!

  4. Bedankt voor de review, heel benieuwd naar het boek en welke stappen we nog kunnen nemen om onze Aarde te redden! 🙂

  5. Het tij keren kunnen we alleen samen . Ik doe daarom graag mee. Om, als ik het boek heb gelezen, het weer door te geven.

  6. Ik doe erg graag mee! Het gevoel van in de hoek van de kamer willen gaan liggen in foetushouding ken ik… Om mijn eigen impact zo goed mogelijk te benutten en om de uitleg naar anderen de goede toon en inhoud te geven wil ik het boek graag lezen. Leuke actie!

  7. Ik zou dit boek graag winnen, omdat ik ook graag in die foetushouding in een hoekje zou willen liggen, maar we moeten positief blijven! Wie weet word ik weer even opgebeurd door dit boek. De motivatie moet weer even aangewakkerd worden.

  8. Wat interessant! Ik doe heel graag mee. Ik ben biologe dus klimaatverandering raakt erg aan mijn vakgebied. Ik ben dan ook heel benieuwd wat ik nog uit dit boek kan leren en hoe het onderwerp wordt benaderd.

  9. Jaaa ik wil dit boek ook graag winnen! Ik denk namelijk dat ik al aardig bezig ben, maar vind het altijd goed om even met beide benen op de grond gezet te worden (door in dit geval misschien een deprimerend verhaal, maar als het de waarheid is, vertel het me dan maar!) en van daaruit actie te ondernemen. En daar mijn omgeving mee aan te steken 🙂

  10. ik loot graag mee voor een gratis exemplaar… ben eigenlijk nu al zo nieuwsgierig dat ik in staat ben m gewoon te kopen… .maar ik wacht 11 juni nog even af… duimduimduim 🙂

  11. Samen moeten we “De grote ommekeer” in beweging brengen. Ik vind het altijd een uitdaging om de “niet-gelovers” te overtuigen van de noodzaak om ook mee te doen . Dit boek zal mij daarbij zeker kunnen helpen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *